Không có tên trong di chúc thì có được nhận di sản thừa kế không?

Sau khi vợ mất, em trai tôi một mình nuôi 03 đứa con (02 đứa lớn đang học đại học, đứa bé thì 12 tuổi). Vừa qua, em tôi lâm bệnh nặng và qua đời, trước khi chết có làm di chúc. Không biết em tôi suy nghĩ thế nào mà di chúc em để là tài sản cho

đứa lớn và đứa thứ 2, đứa út không có tên trong di chúc đó. Di chúc của em tôi là hợp pháp. Vậy tôi muốn hỏi: Cháu bé út (12 tuổi) có được hưởng được phần nào di sản của bố nó khi nó không có tên trong di chúc không? 

Trả lời:

- Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định “Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc”.

- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.

- Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc như sau:

“1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này”.

- Khoản 1 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:

“1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật”.

Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp con chưa thành niên được người lập di chúc không cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó thì vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật. Như vậy,  di chúc này là hợp pháp (vì nó đáp ứng được các điều kiện theo quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 thì người con út (12 tuổi) của em trai bạn, chưa thành niên, nên theo quy định trên sẽ được hưởng phần di sản ít nhất bằng hai phần ba của người hưởng theo di chúc