Quyền của người vợ đối với tài sản của gia đình chồng

Chồng em tôi đã chết năm 2015 do nghiện rượu nặng. Từ khi lấy chồng, em tôi không những không được giúp đỡ gì từ chồng mà thường xuyên bị đánh đập. Cho đến nay vẫn phải đi làm thuê kiếm tiền nuôi mình và nuôi 02 con ăn học (01 cháu trai học lớp 11 và 01 cháu gái học lớp 12). Bố chồng em tôi chết đã lâu. Mẹ chồng và các em chồng đã cắt cho 200 m2 đất để 03 mẹ con làm nhà trên khu đất mẹ con em tôi đang ở. Nhưng nói là cho 02 cháu chứ không cho em tôi vì sợ em tôi bán rồi đi lấy chồng khác. Hiện nay 3 mẹ con sống quá khó khăn, nhà cấp 4 làm từ lâu đã ọp ẹp - Phường xét gia đình em tôi là hộ cận nghèo nên nhà nước cấp tiền để sửa cho khỏi dột trong tháng 11 năm 2017 vừa qua. Tất cả cuộc sống, sinh hoạt, học tập... của 02 cháu vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào đồng tiền do mẹ cháu làm thuê kiếm về. Tôi muốn hỏi ở trường hợp này bà mẹ và các cô, chú bên nhà chồng em tôi giải quyết vậy có đúng không? (Trong khi 02 chú và 01 cô đều có gia đình riêng, xây nhà cao cửa rộng ở các phường khác và cũng được chia đất đai như em tôi hiện nay). Em tôi có được hưởng quyền lợi trên mảnh đất đó không và nếu có thì phải làm như thế nào?
Câu trả lời:

Đối với câu hỏi của bạn, chúng tôi có một số ý kiến tư vấn như sau:
Việc xác định em bạn có được hưởng quyền lợi trên mảnh đất 200 m2 cần phải căn cứ vào nguồn gốc mảnh đất, cũng như các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ khác có liên quan theo quy định của pháp luật đất đai). Theo các thông tin mà bạn cung cấp thì mảnh đất mà em gái bạn và các cháu đang sinh sống được mẹ chồng và các em chồng cắt cho hai cháu. Như vậy, trong trường hợp này sẽ có một số khả năng sau:
* Khả năng thứ nhất, mảnh đất này thuộc quyền sở hữu của mẹ chồng và các em chồng bạn: Trong trường hợp này, em gái bạn sẽ không có quyền nào đối với mảnh đất này.
Cần lưu ý hành vi hứa cho các cháu của mẹ chồng và các em chồng vẫn chưa có giá trị pháp lý để xác định chủ sở hữu đối với mảnh đất. Bởi lẽ, theo các quy định của pháp luật đất đai hiện hành, để thực hiện giao dịch đối với quyền sử dụng đất giữa các cá nhân với nhau đòi hỏi phải có hợp đồng được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực; đồng thời phải thực hiện việc đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 4 Điều 21 Bộ luật dân sự thì đối với người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi tham gia giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý (tức là em của bạn). Như vậy, hai người con của em bạn (một cháu trai học lớp 11 và một cháu gái học lớp 12) đều chưa đủ 18 tuổi thì việc nhận cho đất phải được sự đồng ý của em gái bạn (mẹ của hai cháu).
* Khả năng thứ hai, mảnh đất này không thuộc quyền sở hữu của mẹ chồng và các em chồng hoặc mẹ chồng và các em chồng không có quyền sở hữu đối với toàn bộ mảnh đất: Trường hợp này, em gái bạn sẽ có khả năng có quyền đối với mảnh đất tùy thuộc vào nguồn gốc mảnh đất thuộc sở hữu của ai. Ví dụ trong trường hợp mảnh đất này thuộc sở hữu của bố chồng em gái bạn thì khi bố chồng em gái bạn mất, chồng em gái bạn sẽ được hưởng thừa kế một phần mảnh đất, trong trường hợp bố chồng em gái bạn không để lại di chúc. Và khi chồng em gái bạn mất thì em gái bạn cũng sẽ được hưởng một phần mảnh đất trong trường hợp chồng em gái bạn không để lại di chúc.
Theo đó, để xác định cụ thể quyền của em gái bạn đối với mảnh đất này, em gái bạn cần đến Ủy ban nhân dân cấp xã, Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Tổ chức phát triển quỹ đất tại địa phương nơi có đất để xem hồ sơ địa chính nhằm xác định nguồn gốc mảnh đất này thuộc quyền sở hữu của chủ thể nào để xác định các quyền cụ thể của mình.