QUYỀN ĐƯỢC KHAI SINH
- Thứ ba - 22/06/2021 23:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Mỷ – con gái ông Nhà vốn là sinh viên đại học. Cuộc sống trọ học xa nhà, nhiều lúc không tránh khỏi cô đơn. Mỷ đã yêu một thanh niên cùng xóm trọ. Nhưng sau khi nghe Mỷ nói mình có thai, thanh niên này lại “quất ngựa truy phong”, chối bỏ trách nhiệm. Ông bà Nhà lúc mới biết chuyện cũng giận Mỷ lắm. Nuôi được cô con gái, cho ăn học tử tế, hằng mong sau này được nở mày nở mặt với xóm làng. Ai ngờ bằng đại học còn chưa lấy được đã vác bụng bầu về ăn vạ, mà hỏi thế nào nhất định Mỷ cũng không chịu nói ra bố đứa trẻ trong bụng là ai. Thế nhưng, trên hết vẫn là tình máu mủ, vì thương con, thương cháu, “con dại cái mang”, ông bà Nhà gạt bỏ mọi xấu hổ với xóm làng đón con gái về nhà chăm sóc. Mỷ sinh được một bé trai kháu khỉnh, đáng yêu. Đến nay đã gần 02 tháng. Một hôm, ông Nhà đang bế cháu chợt nhớ ra liền hỏi con gái:
Ông Nhà: Này con, con đã đi khai sinh cho thằng bé chưa?
Mỷ: Làm sao mà con đi đăng ký khai sinh cho cháu được ạ?
Ông Nhà: Con buồn cười thật đấy, bận gì thì bận cũng phải bố trí thời gian đi làm giấy khai sinh cho thằng bé chứ?
Mỷ: Con có bận gì đâu bố.
Ông Nhà: Thế tại sao không làm giấy khai sinh?
Mỷ: Con… Con đã đăng ký kết hôn đâu ạ.
Ông Nhà: Ơ, giấy đăng ký khai sinh với giấy đăng ký kết hôn thì có liên quan gì đến nhau.
Mỷ: Nhưng mà con thấy chị Liên chị ấy bảo là con ngoài giá thú thì không đăng ký khai sinh được.
Ông Nhà: Con ngoài giá thú thì sao? Con ngoài giá thú thì không phải là người à? Cũng phải có quyền công dân. Cũng phải được khai sinh, có tên, có tuổi đàng hoàng chứ.
Mỷ: Con thấy chị ấy nói cũng đúng mà bố. Trong Giấy khai sinh yêu cầu ghi thông tin của cha thằng bé thì con biết khai thế nào?
Ông Nhà: Không khai được thì để trống chứ sao. Mà chị Liên nào bảo thế?
Mỷ: Chị Liên bán tạp hóa ở đầu ngõ đấy bố.
Ông Nhà: Con cứ nghe người ta nói vớ, nói vẩn thế nhỉ? Sao không lên Ủy ban nhân dân xã mà hỏi. Ở đấy có công chức Tư pháp – Hộ tịch hướng dẫn cho. Ai lại đi nghe bà bán tạp hóa.
Mỷ: Mỷg. Thế bố trông con giúp con, để con ra Ủy ban hỏi cho rõ.
Ông Nhà: Ừ, cứ để thằng bé bố trông cho, không phải lo. Đi ngay đi con.
Mỷ liền ra Ủy ban nhân dân xã để hỏi về thủ tục đăng ký khai sinh cho con trai mình. Ở đây, chị Hà – công chức Tư pháp – Hộ tịch giải thích cho Mỷ hiểu quyền khai sinh là quyền của công dân được pháp luật công nhận kể từ khi cá nhân sinh ra, không phụ thuộc vào việc đứa bé là con trong giá thú hay con ngoài giá thú. Khoản 1 Điều 30 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Cá nhân từ khi sinh ra có quyền được khai sinh”; Điều 13 Luật trẻ em cũng quy định: “Trẻ em có quyền được khai sinh, khai tử, có họ, tên, có quốc tịch; được xác định cha, mẹ, dân tộc, giới tính theo quy định của pháp luật”. Người đi đăng ký khai sinh chỉ cần nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy chứng sinh cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh (Khoản 1 Điều 16 Luật Hộ tịch). Với trường hợp của Mỷ, theo khoản 2 Điều 15 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch, nếu chưa xác định được người cha thì khi đăng ký khai sinh họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ để trống.
Theo hướng dẫn của chị Hà, Mỷ đã về chuẩn bị tờ khai theo mẫu, giấy chứng sinh đến Ủy ban nhân dân xã làm thủ tục khai sinh cho con trai.
TS.
Ông Nhà: Này con, con đã đi khai sinh cho thằng bé chưa?
Mỷ: Làm sao mà con đi đăng ký khai sinh cho cháu được ạ?
Ông Nhà: Con buồn cười thật đấy, bận gì thì bận cũng phải bố trí thời gian đi làm giấy khai sinh cho thằng bé chứ?
Mỷ: Con có bận gì đâu bố.
Ông Nhà: Thế tại sao không làm giấy khai sinh?
Mỷ: Con… Con đã đăng ký kết hôn đâu ạ.
Ông Nhà: Ơ, giấy đăng ký khai sinh với giấy đăng ký kết hôn thì có liên quan gì đến nhau.
Mỷ: Nhưng mà con thấy chị Liên chị ấy bảo là con ngoài giá thú thì không đăng ký khai sinh được.
Ông Nhà: Con ngoài giá thú thì sao? Con ngoài giá thú thì không phải là người à? Cũng phải có quyền công dân. Cũng phải được khai sinh, có tên, có tuổi đàng hoàng chứ.
Mỷ: Con thấy chị ấy nói cũng đúng mà bố. Trong Giấy khai sinh yêu cầu ghi thông tin của cha thằng bé thì con biết khai thế nào?
Ông Nhà: Không khai được thì để trống chứ sao. Mà chị Liên nào bảo thế?
Mỷ: Chị Liên bán tạp hóa ở đầu ngõ đấy bố.
Ông Nhà: Con cứ nghe người ta nói vớ, nói vẩn thế nhỉ? Sao không lên Ủy ban nhân dân xã mà hỏi. Ở đấy có công chức Tư pháp – Hộ tịch hướng dẫn cho. Ai lại đi nghe bà bán tạp hóa.
Mỷ: Mỷg. Thế bố trông con giúp con, để con ra Ủy ban hỏi cho rõ.
Ông Nhà: Ừ, cứ để thằng bé bố trông cho, không phải lo. Đi ngay đi con.
Mỷ liền ra Ủy ban nhân dân xã để hỏi về thủ tục đăng ký khai sinh cho con trai mình. Ở đây, chị Hà – công chức Tư pháp – Hộ tịch giải thích cho Mỷ hiểu quyền khai sinh là quyền của công dân được pháp luật công nhận kể từ khi cá nhân sinh ra, không phụ thuộc vào việc đứa bé là con trong giá thú hay con ngoài giá thú. Khoản 1 Điều 30 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Cá nhân từ khi sinh ra có quyền được khai sinh”; Điều 13 Luật trẻ em cũng quy định: “Trẻ em có quyền được khai sinh, khai tử, có họ, tên, có quốc tịch; được xác định cha, mẹ, dân tộc, giới tính theo quy định của pháp luật”. Người đi đăng ký khai sinh chỉ cần nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy chứng sinh cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh (Khoản 1 Điều 16 Luật Hộ tịch). Với trường hợp của Mỷ, theo khoản 2 Điều 15 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch, nếu chưa xác định được người cha thì khi đăng ký khai sinh họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ để trống.
Theo hướng dẫn của chị Hà, Mỷ đã về chuẩn bị tờ khai theo mẫu, giấy chứng sinh đến Ủy ban nhân dân xã làm thủ tục khai sinh cho con trai.
TS.