Chính sách mới chính thức có hiệu tháng 8/2026

Lĩnh vực đất đai có điểm mới đáng chú ý tại Nghị định 281/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 31/8/2026. Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

(1) Một trong những nội dung đáng chú ý là trường hợp vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân (Điều 1 Nghị định 281/2026/NĐ-CP)

Trước đây, Nghị định 123/2024/NĐ-CP chưa có quy định riêng đối với trường hợp vợ chồng cùng có quyền sử dụng đất. Nghị định chỉ quy định cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư và tổ chức là các đối tượng bị xử phạt, trong đó hộ gia đình và cộng đồng dân cư bị xử phạt như đối với cá nhân (điểm b Điều 2 Nghị định 123/2024/NĐ-CP)

Theo quy định mới, nếu hành vi vi phạm hành chính xảy ra trên thửa đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ chồng thì việc xác định mức xử phạt được áp dụng như đối với một cá nhân. Tuy nhiên, tùy từng hành vi vi phạm, người vi phạm vẫn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc đăng ký đất đai, khôi phục tình trạng ban đầu của đất, nộp lại số lợi bất hợp pháp hoặc thực hiện các biện pháp khác theo quy định.

(2) Bên cạnh đó, Điều 2 Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi sử dụng giấy tờ đất bị tẩy xóa, sửa chữa hoặc giấy tờ giả. Theo đó:

• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm;

• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính;

• Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai;

• Buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng.

Đáng chú ý, thay vì áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu giấy tờ giả hoặc giấy tờ bị tẩy xóa như trước đây (khoản 2 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP), Nghị định 281/2026/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định này và chuyển sang áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại các giấy tờ vi phạm. Điều này góp phần hoàn thiện cơ chế xử lý đối với các hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện thủ tục đất đai.

(3) Từ 31/8/2026, thẩm quyền phạt tiền về đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã tăng gấp 50 lần từ 5 triệu đồng lên đến 250 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền phạt cảnh cáo, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 03 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

(4) Không thực hiện đăng ký biến động đất đai có thể bị phạt đến 3 triệu đồng

Căn cứ theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Nghị định 281/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 31/8/2026) quy định, phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q Khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.

Chính sách mới liên quan đến tài nguyên và môi trường

(1) Từ 8/8/2026: Tăng cường xử phạt lĩnh vực khí tượng thủy văn

Nghị định 219/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.

(2) Từ 15/8/2026: Sửa đổi xử phạt vi phạm về đo đạc và bản đồ

Nghị định 228/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 18/2020/NĐ-CP.

(3) Một số thông tư mới lĩnh vực tài nguyên

• Thông tư 28/2026/TT-BNNMT sửa đổi Danh mục thuốc bảo vệ thực vật.

• Thông tư 29/2026/TT-BNNMT quy định kỹ thuật đo địa chấn phản xạ đa kênh trên biển.

• Thông tư 30/2026/TT-BNNMT quy định kỹ thuật bay đo từ, phổ gamma trong điều tra địa chất.

• Chính sách mới về giao thông, vận tải từ tháng 8/2026

• (1) Từ 10/8/2026: Sửa đổi quy định về hoạt động vận tải đường bộ

• Nghị định 218/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 158/2024/NĐ-CP.

• Đáng chú ý, Nghị định 218/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 11, khoản 12 tại Điều 7 Nghị định 158/2024/NĐ-CP quy định liên quan đến việc kết nối và chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách.

• Theo đó, từ ngày 01/01/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi cho Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông).

• Dữ liệu từ hệ thống của Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông) được khai thác sử dụng để phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và nghiệp vụ khác có liên quan; kết nối chia sẻ dữ liệu cho Bộ Xây dựng (Cục Đường bộ Việt Nam), Bộ Tài chính (Cục Thuế, Cục Hải quan), Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Sở Xây dựng) để phục vụ công tác quản lý nhà nước theo chức năng nhiệm vụ.

• (2) Từ 15/8/2026: Thêm quy định xử phạt khi chở trẻ em trên ô tô

• Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP:

• Từ 15/8/2026, người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định sẽ bị xử phạt cảnh cáo.

• Lưu ý: Quy định trên không áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách

• Ngoài ra, chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế) thì người điều khiển xe sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

• (3) Các quy định mới về đăng kiểm

• Thông tư 28/2026/TT-BXD về đăng kiểm phương tiện thủy nội địa.

• Thông tư 35/2026/TT-BXD về đăng kiểm viên tàu biển.

• Thông tư 43/2026/TT-BXD về đăng kiểm viên phương tiện thủy nội địa.

• Chính sách mới về giáo dục từ tháng 8/2026

• Đây là một trong những lĩnh vực có nhiều văn bản mới nhất trong tháng 8/2026.

• Có hiệu lực từ tháng 8/2026 gồm:

• Quyết định 2028/QĐ-BGDĐT bãi bỏ một số thủ tục hành chính.

• Thông tư 47/2026/TT-BGDĐT bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật.

• Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế trường phổ thông tư thục.

• Thông tư 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học.

• Thông tư 50/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ cho giảng viên.

• Thông tư 51/2026/TT-BGDĐT sửa đổi Điều lệ trường mầm non.

• Thông tư 52/2026/TT-BGDĐT quy định liên thông từ trung học nghề đến đại học.

• Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học.

• Nội dung đáng chú ý trong lĩnh vực này:

• Tháng 8/2026, một trong những nội dung được ngành giáo dục đặc biệt quan tâm là việc tiếp tục triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

• Thực hiện Công văn 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương đang khẩn trương rà soát, xây dựng và triển khai phương án tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có hệ thống trường học. Việc sắp xếp được thực hiện theo hướng tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời bảo đảm điều kiện học tập của học sinh và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

• Chính sách mới về tư pháp, tòa án từ tháng 8/2026

• (1) Nội quy phiên tòa mới

• Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định:

• Không được mang điện thoại, máy tính bảng có chức năng ghi hình vào phiên tòa nếu chưa được phép.

• Quy định việc ghi âm, ghi hình phiên tòa.

• Quy định trách nhiệm của người tham gia tố tụng.

• (2) Pháp lệnh mới về cai nghiện bắt buộc

• Pháp lệnh 03/2026/UBTVQH16 quy định trình tự, thủ tục Tòa án xem xét đưa người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.

• Từ ngày 01/8/2026, Pháp lệnh số 03/2026/UBTVQH16 về trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc chính thức có hiệu lực.

• Pháp lệnh gồm 05 chương, 48 điều, thay thế Pháp lệnh 01/2022/UBTVQH15, nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.

• Theo đó, Pháp lệnh quy định cụ thể trình tự, thủ tục để Tòa án nhân dân xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc tại trường giáo dưỡng, đồng thời bổ sung các quy định về hoãn, miễn, tạm đình chỉ việc chấp hành quyết định theo quy định mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.

• Chính sách mới về chuyển đổi số, khoa học công nghệ từ tháng 8/2026

• (1) Từ 15/8/2026, miễn, giảm phí làm thủ tục hành chính cho người có VNeID mức 2, tích hợp đủ 5 giấy tờ

• Theo Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, công dân có tài khoản định danh điện tử mức 2, tích hợp đầy đủ các thông tin theo quy định sẽ được hưởng nhiều chính sách miễn, giảm phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính.

• (2) Từ 15/8/2026, Công bố danh mục 46 hệ thống AI rủi ro cao

• Theo Quyết định 33/2026/QĐ-TTg, Chính phủ công bố danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, giao thông, ngân hàng, tố tụng, dân tộc và tôn giáo nhằm tăng cường quản lý AI.

• (3) Hàng loạt văn bản mới có hiệu lực gồm:

• Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số.

• Quyết định 33/2026/QĐ-TTg ban hành Danh mục hệ thống AI có rủi ro cao.

• Quyết định 32/2026/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam.

• Thông tư 32/2026/TT-BKHCN quy định thời hạn người có chức vụ không được thành lập, quản lý doanh nghiệp sau khi thôi chức.

• Thông tư 35/2026/TT-BKHCN quy định danh mục vùng có điều kiện địa lý đặc biệt trong cung ứng dịch vụ bưu chính.

• Quyết định 3172/QĐ-BKHCN công bố thủ tục hành chính sửa đổi trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân.

• Chính sách mới về đầu tư, đấu thầu, doanh nghiệp từ tháng 8/2026

• (1) Nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao được ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu

• Nghị định 274/2026/NĐ-CP quy định đối tượng được hưởng ưu đãi và mức ưu đãi như sau:

• - Nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường đối với dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường được hưởng mức ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

• (2) Hàng loạt văn bản mới có hiệu lực gồm:

• Nghị định 274/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư.

• Nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh được hưởng ưu đãi khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

• Thông tư 80/2026/TT-BTC sửa đổi quy định về đăng ký công ty đại chúng.

• Thông tư 32/2026/TT-NHNN quy định hoạt động cho vay đầu tư ra nước ngoài.

• Chính sách mới về thương mại, hải quan từ tháng 8/2026

• (1) Từ 14/8, 12 nhóm hàng nhập khẩu bắt buộc làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập

• Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 quy định danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Quyết định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 14/8/2026, thay thế Quyết định 23/2019/QĐ-TTg ban hành trước đó.

• Theo quy định mới, có 12 nhóm hàng hóa bắt buộc phải thực hiện thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước, kiểm soát chất lượng, an toàn và phòng ngừa các rủi ro liên quan đến sức khỏe cộng đồng, môi trường, quốc phòng và an ninh.

• (2) Bộ Công Thương ban hành quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đối với hàng hóa do Bộ quản lý Từ ngày 17/8/2026

• Từ ngày 17/8/2026, Thông tư 35/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về tên gọi chi tiết, chủng loại cụ thể và thông số kỹ thuật đối với các mặt hàng thuộc diện bình ổn giá và kê khai giá do ngành Công Thương quản lý.

• (3) Từ 21/8/2026, áp dụng quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

• Ngày 07/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 273/2026/NĐ-CP quy định về kinh doanh hàng miễn thuế, có hiệu lực từ ngày 21/8/2026, thay thế Nghị định 100/2020/NĐ-CP.

• Nghị định quy định về quản lý hải quan, thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế; áp dụng đối với người xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, hành khách trên chuyến bay quốc tế, thuyền viên tàu biển, doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

• Một số điểm mới đáng chú ý của Nghị định gồm:

• Không phải xuất trình bản giấy các giấy tờ khi thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động mua hàng miễn thuế (khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP)

• Bổ sung quy định về bán hàng miễn thuế trực tuyến, yêu cầu doanh nghiệp truyền dữ liệu bán hàng đến hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan ngay sau khi xác nhận đơn hàng và hoàn tất thanh toán; đồng thời kiểm tra thông tin người mua trước khi giao hàng.

• Quy định cụ thể hơn về tiêu hủy hàng hóa bị hư hỏng, hết hạn sử dụng hoặc không đủ điều kiện lưu thông. Việc tiêu hủy phải được lập biên bản, thông báo cho cơ quan hải quan và thực hiện dưới sự giám sát theo quy định.

• Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra, giám sát thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, kết hợp hệ thống camera và quản lý rủi ro, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

• Chính sách mới về nông nghiệp, thủy sản từ tháng 8/2026

• Hàng loạt văn bản mới có hiệu lực gồm:

• Nghị định 204/2026/NĐ-CP về xử phạt lĩnh vực thú y.

• Nghị định 211/2026/NĐ-CP về xử phạt lĩnh vực chăn nuôi.

• Nghị định 214/2026/NĐ-CP về xử phạt lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật.

• Nghị định 246/2026/NĐ-CP về xử phạt lĩnh vực thủy sản.

• Nghị định 268/2026/NĐ-CP quy định về công tác khuyến nông.

• Chính sách mới về tài chính, ngân hàng từ tháng 8/2026

• Hàng loạt văn bản mới có hiệu lực gồm:

• Thông tư 24/2026/TT-NHNN, 26/2026/TT-NHNN, 27/2026/TT-NHNN, 28/2026/TT-NHNN, 29/2026/TT-NHNN, 31/2026/TT-NHNN, 32/2026/TT-NHNN liên quan đến phân loại tài sản có, kiểm toán, báo cáo, hoạt động cho vay và cho thuê tài chính.

• Thông tư 67/2026/TT-BTC, 69/2026/TT-BTC, 74/2026/TT-BTC, 80/2026/TT-BTC, 99/2026/TT-BTC quy định về tài chính, phí, lệ phí và chế độ chi trong nhiều lĩnh vực.

• Chính sách mới về xây dựng từ tháng 8/2026

• Hàng loạt văn bản mới có hiệu lực gồm:

• Thông tư 27/2026/TT-BXD về phân cấp quản lý tài sản công.

• Thông tư 42/2026/TT-BXD sửa đổi quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn trong thi công xây dựng.

• Thông tư 50/2026/TT-BXD ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ thuê chuyên cơ.

• Thông tư 53/2026/TT-BXD quy định chuyển đổi vị trí công tác.

• Thông tư 59/2026/TT-BXD ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật công tác nạo vét công trình hàng hải.