Đẩy mạnh phân cấp trong lĩnh vực xây dựng: nâng cao hiệu lực quản lý và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp

Bước đột phá trong phân định thẩm quyền và cải cách thủ tục hành chính

Việc ban hành Quyết định số 101/2026/QĐ-UBND là bước đi quan trọng trong việc cụ thể hóa mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và các quy định pháp luật mới của Trung ương về xây dựng, nhà ở, quy hoạch và hạ tầng giao thông. 

Quyết định bảo đảm các nguyên tắc xuyên suốt: 

Tuân thủ nghiêm các quy định của Hiến pháp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và pháp luật chuyên ngành. 

Phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực thi thực tế của từng đơn vị, địa phương. 

Bảo đảm công khai, minh bạch, thống nhất, thông suốt và kịp thời. 

Gắn phân cấp với tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ phía UBND tỉnh. 

Những nội dung phân cấp trọng tâm cần lưu ý

Quyết định số 101/2026/QĐ-UBND phân công rõ phạm vi, thẩm quyền cho các đơn vị, cụ thể:

1. Đối với Sở Xây dựng (Điều 4)

Sở Xây dựng được phân cấp trực tiếp giải quyết nhiều nội dung quan trọng trên 7 lĩnh vực chuyên ngành: 

Hoạt động xây dựng: Cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng; cấp giấy phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài trên địa bàn tỉnh. 

Đăng kiểm & Vận tải: Thực hiện công tác quản lý chuyên môn về kiểm định, cải tạo xe cơ giới; quản lý và tổ chức đấu thầu/đặt hàng dịch vụ xe buýt công cộng được trợ giá; cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là hóa chất bảo vệ thực vật. 

Hạ tầng đường bộ và đường thủy nội địa: Quản lý hệ thống đường gom/đường bên tách khỏi quốc lộ; chấp thuận đấu nối quốc lộ ngoài quy hoạch; quyết định sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè thuộc phạm vi quản lý; quyết định công bố mở/đóng luồng và quản lý nạo vét đường thủy nội địa; quản lý đăng kiểm phương tiện thủy. 

Kinh tế và vật liệu xây dựng: Định kỳ công bố giá vật liệu, nhân công, giá ca máy, chỉ số giá xây dựng, suất vốn đầu tư địa phương; tiếp nhận hồ sơ hợp quy và kiểm tra chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu. 

Nhà ở và thị trường bất động sản: Công bố thông tin thị trường bất động sản; phê duyệt chuyển đổi công năng nhà ở tư nhân không thuộc tài sản công; công bố thông tin kêu gọi đầu tư các dự án nhà ở xã hội thí điểm. 

Cấp nước sạch: Ký thỏa thuận và phê duyệt kế hoạch cấp nước liên xã (từ 02 xã trở lên). 

2. Đối với Ủy ban nhân dân cấp xã (Điều 6)

Nhằm giải quyết nhanh gọn các thủ tục sát thực tế và phục vụ trực tiếp đời sống dân sinh, UBND cấp xã được trao thẩm quyền giải quyết nhiều nhiệm vụ thiết thực: 

Quy hoạch & Xây dựng cơ sở: Chấp thuận tổng mặt bằng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất trồng lúa; chấp thuận vị trí, ranh giới dự án ở nơi không yêu cầu lập quy hoạch phân khu/chi tiết; cấp phép công trình tổ chức sự kiện tạm thời; quản lý trật tự xây dựng và tiếp nhận thông báo khởi công trên địa bàn. 

Hạ tầng kỹ thuật & Giao thông: Quản lý và bảo trì đường xã, đường thôn; đặt tên và số hiệu đường xã; quản lý phương tiện hoạt động trên sông, kênh, hồ chưa công bố luồng; xử lý các bến thủy, nhà hàng, khách sạn nổi trái phép. 

Quản lý nhà ở thuộc tài sản công: Quyết định đối tượng được thuê nhà ở công vụ; thuê, thuê mua, mua nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư thuộc tài sản công trên địa bàn; phê duyệt phương án bồi thường, di dời, phá dỡ, cải tạo nhà ở thuộc tài sản công; ban hành quyết định di dời khẩn cấp nhà chung cư nguy hiểm. 

Dân sinh & Đô thị: Quyết định phương án đánh số và gắn biển số nhà; lập và phê duyệt kế hoạch phát triển đô thị thuộc thẩm quyền; quản lý cây xanh đô thị, công viên; lựa chọn đơn vị cấp nước cho 01 xã và chọn chủ đầu tư nghĩa trang, nhà hỏa táng. 

3. Chuyển đổi số và kết nối dữ liệu (Điều 5)

Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương cùng Ban Quản lý Khu kinh tế có trách nhiệm đồng bộ thu thập, số hóa, kết nối và liên thông toàn diện dữ liệu chuyên ngành vào Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, bảo đảm dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống". 

Quyết tâm đưa chính sách vào thực tiễn

Để Quyết định số 101/2026/QĐ-UBND đi vào cuộc sống một cách đồng bộ và phát huy hiệu quả cao nhất: 

Sở Xây dựng giữ vai trò đầu mối hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra giám sát, đồng thời chủ trì rà soát, tái cấu trúc quy trình, công bố công khai thủ tục hành chính và cấu hình hệ thống một cửa điện tử theo phân cấp mới. 

UBND cấp xã và các sở, ngành liên quan chủ động chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật để tiếp nhận và giải quyết công việc thông suốt, không để gián đoạn hay gây phiền hà cho người dân. Đối với các vụ việc phức tạp, liên xã hoặc vượt khả năng chuyên môn, UBND cấp xã báo cáo Sở Xây dựng để kịp thời hướng dẫn hoặc trình UBND tỉnh xử lý. 

Tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cần chủ động nắm bắt các thẩm quyền mới được phân cấp để thực hiện đúng nơi, đúng quy định, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.