Quy chế phối hợp liên ngành trong phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới: Xây dựng mạng lưới an toàn, lấy người bị bạo lực làm trung tâm

Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức và chính quyền các cấp; đảm bảo công tác hỗ trợ, bảo vệ người bị bạo lực trên cơ sở giới được thực hiện kịp thời, an toàn, đồng bộ và tránh bỏ sót đối tượng.

1. Vì sao cần ban hành Quy chế phối hợp liên ngành?

Công tác phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự tham gia của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực (Công an, Y tế, Tư pháp, Lao động - Xã hội/Nội vụ, Giáo dục, Văn hóa, các tổ chức đoàn thể...).

Tại tỉnh Lai Châu, với đặc thù địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, nguy cơ phát sinh bạo lực trên cơ sở giới tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Do đó, Quy chế mới ban hành không chỉ áp dụng trong điều kiện bình thường mà còn quy định rõ phương thức phối hợp trong tình huống thiên tai, khẩn cấp

2. 04 Nguyên tắc cốt lõi trong công tác phối hợp

Theo Điều 4 của Quy chế, việc phối hợp liên ngành dựa trên các nguyên tắc:

- Thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị theo quy định của pháp luật.

- Bảo đảm chủ động, kịp thời và hiệu quả trong mọi tình huống.

-Đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu cơ quan chủ trì và phối hợp.

- Đặc biệt: Bảo đảm lấy người bị bạo lực trên cơ sở giới làm trung tâm; tôn trọng quyền, nhu cầu, sự an toàn, bí mật đời tư và lợi ích hợp pháp của người bị bạo lực.

3. Quy trình 5 bước can thiệp và hỗ trợ toàn diện

Quy chế đã cụ thể hóa quy trình tiếp nhận và can thiệp vụ việc bạo lực từ cơ sở:

Bước 1: Tiếp nhận & Xử lý thông tin: UBND cấp xã và các cơ sở trợ giúp là đầu mối tiếp nhận thông tin (qua điện thoại, trực tiếp, mạng xã hội...). Trong trường hợp khẩn cấp hoặc thiên tai, việc xử lý phải thực hiện ngay.

Bước 2: Đánh giá nguy cơ & Bảo vệ an toàn: Xác minh mức độ tổn hại, áp dụng các biện pháp bảo vệ khẩn cấp nhằm ngăn chặn bạo lực tiếp diễn.

Bước 3: Lập kế hoạch hỗ trợ cá nhân: Xây dựng phương án hỗ trợ y tế, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý, nơi tạm lánh khẩn cấp.

Bước 4: Phối hợp liên ngành xử lý: Các cơ quan chuyên môn (Công an, Y tế, Tư pháp, LĐTBXH/Nội vụ...) triển khai can thiệp theo kế hoạch cá nhân.

Bước 5: Quản lý, theo dõi sau can thiệp: Tiếp tục theo dõi nhằm phòng ngừa nguy cơ tái diễn bạo lực, bảo mật thông tin hồ sơ theo quy định

4. Phân công trách nhiệm rõ ràng cho các sở, ngành

Sở Nội vụ: Cơ quan thường trực, tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo, tập huấn chuyên môn, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện.

Công an tỉnh: Chủ trì tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm, điều tra, xử lý vi phạm; chủ động triển khai phương án đảm bảo an ninh trật tự tại các nơi sơ tán tập trung khi có thiên tai.

Sở Y tế: Cấp cứu, điều trị, hỗ trợ tâm lý ban đầu; trực tiếp quản lý và vận hành hiệu quả mô hình "Địa chỉ tin cậy - Nhà tạm lánh" tại Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh.

Sở Tư pháp: Trợ giúp pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nạn nhân.

Sở Dân tộc và Tôn giáo: Vận động vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Tuyên truyền gắn với tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa, bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình.

UBND cấp xã: Trực tiếp chịu trách nhiệm toàn diện trên địa bàn; chỉ đạo xác minh, huy động lực lượng can thiệp khẩn cấp và hỗ trợ nạn nhân tại cộng đồng

5. Chế độ báo cáo khẩn cấp trong 24 giờ

Để đảm bảo các vụ việc được giải quyết nhanh chóng, Quy chế quy định: Đối với các vụ việc nghiêm trọng, phức tạp hoặc có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến an toàn của nạn nhân, báo cáo ban đầu phải được gửi về Sở Nội vụ để trình UBND tỉnh trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi tiếp nhận thông tin