Chính phủ ban hành Nghị định số 383/2026/NĐ-CP: Bổ sung chức năng bảo vệ, bảo đảm quyền con người và kiện toàn cơ cấu tổ chức Bộ Tư pháp

1. Bổ sung chức năng bảo vệ, bảo đảm quyền con người

Điểm nhấn đáng chú ý tại Nghị định 383/2026/NĐ-CP là việc chính thức quy định Bộ Tư pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về "bảo vệ, bảo đảm quyền con người". Cụ thể, các nhiệm vụ quyền hạn mới bao gồm: 

• Theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiểm tra việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về quyền con người; làm đầu mối tham mưu tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, bảo đảm quyền con người. 

• Đề xuất việc ký kết, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế về quyền con người thuộc phạm vi quản lý; tham gia thẩm định, góp ý, đàm phán các điều ước liên quan. 

• Giữ vai trò là cơ quan đầu mối quốc gia thực thi Công ước về các Quyền Dân sự và Chính trị (Công ước ICCPR). 

• Thực hiện hợp tác quốc tế về quyền con người theo thẩm quyền được phân công. 

2. Tăng cường nhiệm vụ truyền thông chính sách và tương trợ tư pháp

Bên cạnh chức năng về quyền con người, Nghị định cũng bổ sung, làm rõ một số nhiệm vụ trọng tâm:

• Công tác truyền thông: Giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ về công tác truyền thông chính sách theo quy định pháp luật. 

• Quản lý dữ liệu: Chịu trách nhiệm quản lý, hướng dẫn, cập nhật, đăng tải và khai thác dữ liệu thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính. 

• Hội nhập & Tương trợ tư pháp: Xác định rõ Bộ Tư pháp là cơ quan trung ương trong tương trợ tư pháp về dân sự; cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Công ước Niu Óoc năm 1958 về Công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài; cơ quan quốc gia trong quan hệ với Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế. 

3. Cơ cấu tổ chức gồm 20 đơn vị trực thuộc

Theo Điều 3 Nghị định 383/2026/NĐ-CP, cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp gồm 20 đơn vị, bao gồm: 

• 16 tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước: 

  1. 1. Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. 

  2. 2. Vụ Tổ chức cán bộ. 

  3. 3. Văn phòng bộ. 

  4. 4. Cục Quản lý Thi hành án dân sự (Cục loại 1, được sử dụng con dấu hình Quốc huy). 

  5. 5. Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính. 

  6. 6. Cục Pháp luật dân sự - kinh tế. 

  7. 7. Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. 

  8. 8. Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật. 

  9. 9. Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý. 

  10. 10. Cục Hành chính tư pháp. 

  11. 11. Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước. 

  12. 12. Cục Bổ trợ tư pháp. 

  13. 13. Cục Kiểm soát thủ tục hành chính.  

  14. 14. Cục Hợp tác quốc tế. 

  15. 15. Cục Kế hoạch - Tài chính. 

  16. 16. Cục Công nghệ thông tin. 

• 04 đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ quản lý nhà nước thuộc Bộ: 17. Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý. 18. Học viện Tư pháp. 19. Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. 20. Báo Pháp luật Việt Nam. 

(Lưu ý: Vụ Hợp tác quốc tế tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn cho đến khi có quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ của Cục Hợp tác quốc tế có hiệu lực). 

Hiệu lực thi hành

Nghị định số 383/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 11 năm 2026