Cơ sở Cai nghiện, Quy trình Cai nghiện và Hỗ trợ sau Cai nghiện

Tình huống 31: Trường Giáo dưỡng X tổ chức cai nghiện cho người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi cần đáp ứng điều kiện gì về cơ sở vật chất? Có bắt buộc phải có khu quản lý riêng không?

• Trả lời: Điều 67 và khoản 3 Điều 66 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định Trường giáo dưỡng thực hiện cai nghiện cho người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi bắt buộc phải có khu riêng quản lý người cai nghiện và trang bị đầy đủ thiết bị tiếp nhận, y tế phục hồi, giáo dục tư vấn, lao động trị liệu, bảo vệ an toàn. Quan điểm cho rằng không cần khu riêng là sai quy định.

Tình huống 32: Trường Giáo dưỡng X phát sinh dịch bệnh truyền nhiễm vượt quá khả năng chuyên môn y tế của trường. Cơ quan nào có trách nhiệm phối hợp xử lý?

• Trả lời: Theo khoản 1 Điều 69 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, Trạm Y tế cấp xã nơi đặt trụ sở trường có trách nhiệm trực tiếp phối hợp xử lý. Nếu vượt quá khả năng cấp xã, báo cáo Công an cấp tỉnh để đề nghị Sở Y tế phối hợp giải quyết.

Tình huống 33: Bác sĩ Nguyễn Văn A muốn mở Cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân Bình Minh. Cá nhân/tổ chức tư nhân có được thành lập cơ sở cai nghiện không?

• Trả lời: Theo Điều 70, 71, 72 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân tư nhân được phép thành lập cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự, trang thiết bị và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động trước khi vận hành.

Tình huống 34: Người đứng đầu cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân có bắt buộc phải có bằng đại học y khoa không? Bác sĩ A trình độ Cao đẳng điều dưỡng + Chứng chỉ đào tạo chuyên môn cai nghiện có đủ điều kiện không?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 72 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định người đứng đầu cơ sở cai nghiện tư nhân chỉ cần: Bằng tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên và chứng chỉ hoặc chứng nhận đào tạo bồi dưỡng kiến thức chuyên môn trong công tác cai nghiện ma túy. Do đó ông A đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Tình huống 35: Dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng có bắt buộc phải cung cấp trọn gói tất cả các giai đoạn không?

• Trả lời: Theo Điều 78 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, dịch vụ cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là hoạt động cung cấp một hoặc nhiều giai đoạn của quy trình cai nghiện (quy định tại khoản 2 Điều 29 Luật Phòng, chống ma túy), không bắt buộc phải thực hiện trọn gói tất cả các giai đoạn.

Tình huống 36: Anh Nguyễn Văn A (25 tuổi, cư trú ổn định tại xã B) nhận thông báo xác định nghiện ma túy. Anh A phải đăng ký cai nghiện tự nguyện hoặc điều trị bằng thuốc thay thế trong thời hạn bao lâu?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 89 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định thời hạn đăng ký là trong 24 giờ kể từ khi nhận được thông báo kết quả xác định nghiện ma túy tại Công an cấp xã nơi cư trú.

Tình huống 37: Anh Nguyễn Văn A (30 tuổi, cư trú tại xã B) đến làm thủ tục cai nghiện tự nguyện tại Cơ sở cai nghiện công lập. Anh A đã chuẩn bị Đơn xin đi cai nghiện, bản sao Căn cước và bản sao Xác nhận tình trạng nghiện. Cán bộ thông báo hồ sơ còn thiếu. Hồ sơ đầy đủ theo luật gồm những gì?

• Trả lời: Theo khoản 3 Điều 89 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, hồ sơ gồm:
  • Lý lịch người đăng ký (Mẫu số 33 Phụ lục V).
  • 01 Đơn xin đi cai nghiện tự nguyện (Mẫu số 20 Phụ lục V đối với người dưới 18 tuổi).
  • 01 Bản sao xác nhận tình trạng nghiện (hoặc giấy xác nhận đang điều trị bằng thuốc thay thế Mẫu số 35).
  • 01 Bản sao giấy tờ tùy thân (Căn cước, Căn cước công dân, Hộ chiếu, VNeID).
  • Văn bản của Trưởng Công an cấp xã (Trưởng Công an xã B) đề nghị xem xét đưa vào cơ sở cai nghiện công lập. Anh A thiếu Lý lịch (Mẫu 33) và Văn bản đề nghị của Trưởng Công an xã B.

Tình huống 38: Sau khi học viên hoàn thành dịch vụ cai nghiện tự nguyện tại cộng đồng, Trung tâm Bình An phải gửi Giấy xác nhận (Mẫu 27) cho những ai?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 93 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định gửi 01 bản cho người cai nghiện/đại diện (có biên bản giao nhận Mẫu 23) và 01 bản gửi cho người được giao nhiệm vụ tư vấn tâm lý, xã hội, quản lý, hỗ trợ tại cộng đồng.

Tình huống 39: Trưởng Công an xã D ra quyết định đưa anh A vào cơ sở cai nghiện công lập. Cơ quan nào có trách nhiệm đưa anh A đến cơ sở cai nghiện?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 99 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định: Công an cấp xã nơi ra quyết định (Công an xã D) có trách nhiệm trực tiếp đưa người nghiện ma túy đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng gần nhất.

Tình huống 40: Anh A bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc nhưng bỏ trốn trước khi bị đưa đến cơ sở cai nghiện công lập. Ai có thẩm quyền ra quyết định truy tìm?

• Trả lời: Theo Điều 109 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, Giám đốc Công an cấp tỉnh ra quyết định truy tìm người bỏ trốn.

Tình huống 41: Anh A có quyết định cai nghiện bắt buộc nhưng bị bệnh hiểm nghèo (có chứng nhận của bệnh viện). Anh A có được miễn/hoãn chấp hành không?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 110 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP và khoản 2 Điều 39 Luật Phòng, chống ma túy quy định người mắc bệnh hiểm nghèo có chứng nhận y tế thuộc trường hợp được miễn/hoãn chấp hành quyết định. Hồ sơ gửi Tòa án nhân dân khu vực xem xét.

Tình huống 42: Khi cơ quan điều tra cần đưa người đang cai nghiện ra khỏi cơ sở cai nghiện công lập để tham gia tố tụng, ai ra quyết định?

• Trả lời: Theo khoản 1 Điều 111 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng ban hành quyết định tạm thời đưa người cai nghiện ra khỏi cơ sở (Mẫu số 47 Phụ lục V).

Tình huống 43: Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X có trách nhiệm gì trong việc dạy văn hóa và xóa mù chữ cho học viên?

• Trả lời: Theo Điều 115 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, cơ sở có trách nhiệm tổ chức các lớp học văn hóa phù hợp với trình độ học viên và bắt buộc tổ chức các lớp học xóa mù chữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tình huống 44: Chế độ thăm gặp thân nhân của học viên cai nghiện bắt buộc được quy định như thế nào? Muốn gia hạn thời gian gặp phải do ai quyết định?

• Trả lời: Theo khoản 1 Điều 120 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP: Học viên được gặp thân nhân 1 lần/tuần, mỗi lần không quá 45 phút, tối đa 03 thân nhân. Trường hợp gặp lâu hơn do Trưởng Cơ sở cai nghiện quyết định, thời gian gia hạn tối đa không quá 15 phút.

Tình huống 45: Bố ruột anh A chết trong khi anh A đang cai nghiện bắt buộc. Anh A được về chịu tang tối đa bao nhiêu ngày?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 121 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định thời gian về chịu tang tối đa 05 ngày (không bao gồm thời gian đi đường) và thời gian này được tính vào thời hạn chấp hành quyết định.

Tình huống 46: Khi người cai nghiện chết tại cơ sở cai nghiện công lập, Trưởng cơ sở phải làm gì? Nếu sau 24h thông báo mà thân nhân không đến thì xử lý ra sao?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 122 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định Trưởng cơ sở thông báo bằng văn bản cho: Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân khu vực, cơ quan y tế gần nhất và thân nhân. Nếu không có thân nhân hoặc sau 24 giờ thông báo mà thân nhân không có mặt, cơ sở vẫn tiến hành lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết theo quy định.

Tình huống 47: Người đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc đạt thành tích xuất sắc có được khen thưởng không?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 125 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định người cai nghiện hoàn thành tốt kết quả cai nghiện, học tập, rèn luyện thì được xem xét khen thưởng đột xuất hoặc định kỳ.

Tình huống 48: Người cai nghiện tự nguyện tại tư nhân hoàn thành 03 giai đoạn cai nghiện có được Nhà nước hỗ trợ kinh phí không?

• Trả lời: Khoản 1 Điều 131 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định được hỗ trợ 01 lần kinh phí cai nghiện, mức hỗ trợ tối thiểu bằng mức lương cơ sở hiện hành.

Tình huống 49: Người bị quản lý sau cai nghiện ma túy được hưởng các chính sách trợ giúp gì?

• Trả lời: Theo điểm a, b khoản 2 Điều 136 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP: Được tư vấn tâm lý, làm thủ tục cư trú, cấp Căn cước, Phiếu lý lịch tư pháp, hỗ trợ kinh phí, cho vay vốn, học nghề, giới thiệu việc làm.

Tình huống 50: Anh C hoàn thành cai nghiện trở về xã Tân Kỳ, muốn vay vốn mở tiệm sửa xe máy có được ưu tiên không?

• Trả lời: Khoản 3 Điều 137 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định: Người sau cai nghiện được vay vốn tạo việc làm và được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công.