Đổi mới công tác tư tưởng, truyền thông chính sách, củng cố niềm tin và tạo đồng thuận xã hội

Công tác tư tưởng phải thực sự gần dân, sát dân và xuất phát từ thực tiễn

Theo Thông báo số 199-TB/VPTW, tại buổi làm việc ngày 01/10/2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, có vai trò trực tiếp củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh của Nhân dân.

Trong thời gian qua, tình hình tư tưởng trong Đảng và xã hội cơ bản ổn định; Nhân dân tin tưởng vào triển vọng phát triển của đất nước, đồng thuận với các chủ trương, quyết sách mới của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, đời sống xã hội vẫn còn những vấn đề được Nhân dân quan tâm, băn khoăn như việc làm, thu nhập, giá cả, giáo dục, y tế, nhà ở, an sinh xã hội, môi trường và những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách, vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang tác động sâu sắc đến môi trường thông tin, đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng, tuyên truyền và định hướng dư luận xã hội.

Trước tình hình đó, công tác tư tưởng phải bám sát thực tiễn, gần dân, sát dân; chủ động phát hiện, thúc đẩy giải quyết những vấn đề phát sinh; kịp thời cung cấp thông tin chính xác, khách quan, trung thực, thẳng thắn trong đối thoại.

Đây không chỉ là yêu cầu đối với các cơ quan chuyên trách về công tác tư tưởng mà còn là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động lắng nghe ý kiến của Nhân dân, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở; đồng thời nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật phát ngôn, trách nhiệm nêu gương, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Đổi mới truyền thông chính sách theo hướng chủ động, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm

Một trong những nội dung quan trọng được nhấn mạnh tại Thông báo số 199-TB/VPTW là yêu cầu đổi mới căn bản công tác truyền thông chính sách.

Theo đó, đối với những chính sách có tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, cơ quan chủ trì xây dựng chính sách phải đồng thời xây dựng phương án thông tin, giải thích và tiếp nhận phản hồi.

Hoạt động truyền thông chính sách cần được thực hiện chủ động, trung thực, chính xác, công khai đầy đủ những thuận lợi, khó khăn và tác động của chính sách, nhất là đối với các nhóm chịu ảnh hưởng bất lợi.

Khi chính sách phát sinh bất cập, cần kịp thời nghiên cứu, khắc phục, điều chỉnh; không sử dụng hoạt động truyền thông để bảo vệ những quyết định chưa phù hợp.

Định hướng này có ý nghĩa thiết thực đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu nội dung văn bản quy phạm pháp luật mà cần chú trọng giải thích mục đích, ý nghĩa, quyền và nghĩa vụ của người dân; làm rõ những nội dung mới, những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất, kinh doanh và việc tiếp cận các dịch vụ công.

Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường đối thoại, hướng dẫn, giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật; phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở và các tổ chức đoàn thể trong việc đưa chính sách, pháp luật đến với Nhân dân.

Đặc biệt, trong quá trình tổ chức thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tuyên truyền cần chú trọng cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giải quyết công việc của các cơ quan nhà nước; hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân.

Chủ động làm chủ không gian số, nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên môi trường mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng ngày càng trở thành môi trường quan trọng để người dân tiếp cận thông tin, trao đổi, phản ánh ý kiến và tham gia các hoạt động xã hội.

Thông báo số 199-TB/VPTW xác định yêu cầu nâng cao năng lực làm chủ không gian số; chủ động nắm bắt, phân tích, định hướng và xử lý kịp thời thông tin trên không gian mạng.

Cùng với đó là nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ công tác tư tưởng, bảo đảm an toàn, an ninh, bảo mật dữ liệu và quyền truy cập chặt chẽ.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện, ngăn chặn, phòng, chống tin giả, tin sai sự thật và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đây là định hướng quan trọng để tiếp tục đổi mới phương thức truyền thông theo hướng hiện đại, đa dạng, phù hợp với nhu cầu tiếp cận thông tin của từng nhóm đối tượng.

Bên cạnh các hình thức tuyên truyền truyền thống, cần tăng cường sử dụng trang thông tin điện tử, mạng xã hội, video ngắn, infographic, tài liệu hỏi - đáp pháp luật và các nền tảng số để truyền tải thông tin pháp luật một cách trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện.

Việc ứng dụng công nghệ số phải gắn với yêu cầu bảo đảm tính chính xác, thống nhất của thông tin, tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nâng cao kỹ năng số, khả năng nhận diện thông tin sai lệch, ý thức trách nhiệm khi tiếp nhận, chia sẻ và đăng tải thông tin trên môi trường mạng; góp phần lan tỏa những thông tin tích cực, chính thống, có giá trị đối với cộng đồng.

Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân trong xây dựng đồng thuận xã hội

Thông báo số 199-TB/VPTW nhấn mạnh yêu cầu đưa trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các lực lượng xã hội trong việc nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội.

Các tổ chức cần chủ động lắng nghe, đối thoại, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội; thiết lập cơ chế rõ ràng trong tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến, kiến nghị.

Đáng chú ý, việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị phải gắn với trách nhiệm giải quyết của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm theo dõi, giám sát đến khi có kết quả cuối cùng.

Đây là cơ sở quan trọng để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, tạo sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách.

Trong lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, việc phát huy vai trò của cộng đồng dân cư, người có uy tín, hòa giải viên và các tổ chức đoàn thể có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thông qua hoạt động tuyên truyền, đối thoại, tư vấn, hướng dẫn pháp luật và hòa giải ở cơ sở, những vướng mắc, mâu thuẫn phát sinh trong đời sống có thể được phát hiện, giải quyết kịp thời, phù hợp với quy định pháp luật, góp phần giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng, bảo đảm an ninh, trật tự và ổn định xã hội.

Tăng cường trách nhiệm giải trình, bảo đảm công bằng trong thực hiện chính sách

Một định hướng xuyên suốt khác tại Thông báo số 199-TB/VPTW là tăng cường theo dõi, xử lý những vấn đề dân sinh và bảo đảm công bằng trong thực hiện chính sách.

Đối với những quyết định lớn liên quan đến đất đai, đô thị, sắp xếp bộ máy, giáo dục, y tế, chuyển đổi xanh và các lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống, cơ quan chủ trì cần đánh giá đầy đủ ảnh hưởng đối với các nhóm xã hội, nhất là những người chịu tác động trực tiếp về sinh kế, chi phí sinh hoạt và khả năng tiếp cận dịch vụ.

Đồng thời, cần xác định rõ phương án hỗ trợ phù hợp, theo dõi tác động sau khi chính sách được triển khai, kịp thời xử lý những bất cập phát sinh.

Thông báo cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tự sửa sai, bảo vệ những ý kiến có căn cứ. Cấp ủy, chính quyền các cấp phải kịp thời trả lời phản ánh của báo chí, Mặt trận Tổ quốc, các chuyên gia và Nhân dân bằng thông tin, dữ liệu cụ thể; nêu rõ thời hạn xử lý và kết quả thực hiện.

Tinh thần cầu thị, lắng nghe, tiếp thu ý kiến xác đáng, chủ động khắc phục hạn chế chính là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, hiệu lực thực thi chính sách và niềm tin của Nhân dân.

Gắn đổi mới công tác tuyên truyền với yêu cầu phát triển của tỉnh Lai Châu

Đối với tỉnh Lai Châu, việc quán triệt những định hướng tại Thông báo số 199-TB/VPTW có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao chất lượng công tác tư tưởng, tuyên truyền và phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương.

Là tỉnh miền núi, biên giới, có địa bàn rộng, điều kiện đi lại tại một số khu vực còn khó khăn, đồng bào các dân tộc cùng sinh sống, công tác tuyên truyền cần tiếp tục được đổi mới theo hướng phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm văn hóa, ngôn ngữ và nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân.

Trọng tâm là nâng cao chất lượng tuyên truyền ở cơ sở, chú trọng địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở và các tổ chức đoàn thể.

Nội dung tuyên truyền cần thiết thực, tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của người dân như đất đai, hôn nhân và gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình, phòng, chống tảo hôn, bảo vệ trẻ em, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, phòng, chống tội phạm và thực hiện thủ tục hành chính.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật; tăng cường kết nối, chia sẻ và cung cấp thông tin chính thống trên các nền tảng số, góp phần tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận, tìm hiểu và thực hiện pháp luật.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần chú trọng kết hợp giữa tuyên truyền, vận động với lắng nghe, đối thoại, tiếp nhận và giải quyết phản ánh, kiến nghị; kịp thời phát hiện những khó khăn, bất cập từ thực tiễn để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Qua đó, từng bước nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.

Đổi mới công tác tư tưởng, tuyên truyền từ nhận thức đến hành động

Những định hướng tại Thông báo số 199-TB/VPTW thể hiện yêu cầu đổi mới toàn diện công tác tư tưởng, truyền thông chính sách trong tình hình mới, với trọng tâm là củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh của Nhân dân và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách.

Để các định hướng này đi vào thực tiễn, mỗi cấp ủy, cơ quan, đơn vị, địa phương cần xác định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể, tăng cường phối hợp, chủ động đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, bảo đảm thông tin chính thống được truyền tải kịp thời, đầy đủ, chính xác đến Nhân dân.

Đối với đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, yêu cầu đặt ra là không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng truyền thông, năng lực ứng dụng công nghệ số; lấy nhu cầu tìm hiểu pháp luật và những vấn đề thực tiễn của người dân làm cơ sở để lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp.

Công tác tuyên truyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi thông tin đến được với người dân, được người dân hiểu, tin tưởng và vận dụng trong cuộc sống; đồng thời những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân được lắng nghe, phản ánh và giải quyết kịp thời.

Phát huy tinh thần đó, việc tiếp tục đổi mới công tác tư tưởng, nâng cao chất lượng truyền thông chính sách và phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ góp phần quan trọng xây dựng nền hành chính phục vụ, tăng cường kỷ cương pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo sự đồng thuận và động lực phát triển bền vững của tỉnh Lai Châu trong giai đoạn mới.

Nguồn: Thông báo số 199-TB/VPTW ngày 18/10/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tuyên giáo Trung ương và các cơ quan liên quan.