Phát huy vai trò “cầu nối” của người có uy tín theo tinh thần Nghị định số 307/2026/NĐ-CP của Chính phủ

1. Mục đích và ý nghĩa mang tính chiến lược của Nghị định mới

Việc ban hành Nghị định số 307/2026/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong công tác dân tộc, giúp chuẩn hóa toàn diện quy trình lựa chọn, công nhận và thực hiện các chế độ ưu đãi. Ý nghĩa cốt lõi của văn bản này tập trung vào:

• Chuẩn hóa và minh bạch: Thiết lập hệ thống tiêu chí rõ ràng, đảm bảo việc bình xét người có uy tín được thực hiện dân chủ, công bằng từ cấp cơ sở.

• Động viên và tôn vinh: Ghi nhận xứng đáng những đóng góp thầm lặng của người có uy tín, giúp họ yên tâm và nhiệt huyết hơn trong việc thực hiện sứ mệnh của mình.

• Phát huy vai trò “nhân tố nòng cốt”: Khẳng định vị thế của người có uy tín là “cầu nối” vững chắc giữa ý Đảng và lòng dân, đóng vai trò then chốt trong giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo đảm an ninh trật tự và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

2. Đối tượng áp dụng và tiêu chí lựa chọn người có uy tín

Theo Điều 4 và Điều 5 của Nghị định, người có uy tín được lựa chọn từ các cá nhân tiêu biểu, có sức lan tỏa và khả năng quy tụ cộng đồng, bao gồm:

• Già làng, trưởng dòng họ, người thường xuyên được đồng bào tín nhiệm mời thực hiện các nghi lễ truyền thống.

• Chức sắc, chức việc, nhà tu hành trong các tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận.

• Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang nghỉ hưu có quá trình cống hiến lâu dài.

• Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn.

• Thôn đội trưởng và Tổ trưởng Tổ bảo vệ an ninh, trật tự tại cơ sở.

• Nhân sĩ, trí thức, nghệ nhân, doanh nhân, người sản xuất giỏi hoặc thanh niên tiêu biểu được cộng đồng tín nhiệm.

Các tiêu chí bình chọn cốt lõi: Là công dân Việt Nam cư trú tại địa phương (ưu tiên người dân tộc thiểu số); gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước; am hiểu văn hóa địa phương và có khả năng vận động đồng bào tại nơi cư trú.

3. Hệ thống chính sách hỗ trợ và định mức cụ thể

Nghị định 307/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các mức hỗ trợ vật chất và tinh thần nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho người có uy tín:

• Hỗ trợ thông tin: Cung cấp báo chí không thu tiền (01 tờ báo của cơ quan trung ương và 01 tờ báo tỉnh trên mỗi kỳ/tháng); được tập huấn, cập nhật kiến thức thường xuyên.

• Chế độ thăm hỏi, tặng quà: Thăm hỏi dịp Tết Nguyên đán, Tết hoặc lễ hội truyền thống của dân tộc thiểu số với mức chi 1.000.000 đồng/người/lần (tối đa 03 lần/năm).

• Hỗ trợ khi ốm đau (mức chi tối đa 01 lần/năm):

  • Mức 1.000.000 đồng/người khi điều trị tại cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu.

  • Mức 3.000.000 đồng/người khi điều trị tại cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản.

  • Mức 5.000.000 đồng/người khi điều trị tại cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu.

• Hỗ trợ khó khăn đột xuất: Đối với hộ gia đình gặp thiên tai, hỏa hoạn, mức hỗ trợ tối đa 10.000.000 đồng/hộ/năm.

• Chế độ phúng viếng: Khi người có uy tín hoặc thân nhân (bố, mẹ, vợ, chồng, con) qua đời, mức chi là 1.000.000 đồng/trường hợp.

• Biểu dương, khen thưởng: Tổ chức tôn vinh định kỳ 05 năm/lần ở cấp trung ương và cấp tỉnh.

4. Triển khai thực hiện tại Lai Châu và phân công trách nhiệm

Tại Công văn số 7325/UBND-VX, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu các đơn vị hiệp đồng chặt chẽ để đưa chính sách vào cuộc sống:

• Sở Dân tộc và Tôn giáo: Đóng vai trò “nhạc trưởng”, chủ trì hướng dẫn, đôn đốc các địa phương; tham mưu ban hành các định mức đặc thù phù hợp với ngân sách tỉnh. Đơn vị có trách nhiệm thực hiện báo cáo định kỳ 6 tháng và hàng năm về kết quả thực hiện cho UBND tỉnh và Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

• Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh: Phối hợp chặt chẽ trong việc giám sát thực hiện chính sách, đảm bảo đúng đối tượng và phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân.

• Các sở, ban, ngành, đoàn thể: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị định đến mọi tầng lớp nhân dân trong phạm vi quản lý.

• UBND các xã, phường: Là cấp thực hiện trực tiếp việc rà soát, tổ chức họp dân cư để lựa chọn và lập danh sách người có uy tín đảm bảo tính công khai, minh bạch.

5. Thời hạn thực hiện và thông tin tiếp nhận phản hồi

Để đảm bảo quyền lợi cho người có uy tín trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh yêu cầu:

• UBND các xã, phường hoàn thành công tác rà soát và gửi danh sách lựa chọn người có uy tín về Sở Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 10/10/2026.

• Mọi khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai cần được phản ánh kịp thời về Sở Dân tộc và Tôn giáo để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền tháo gỡ.

Việc thực hiện nghiêm túc Nghị định 307/2026/NĐ-CP là minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước, đồng thời là động lực quan trọng để người có uy tín tại Lai Châu tiếp tục cống hiến cho sự phát triển bền vững của quê hương.