Phòng chống bệnh lao tỉnh Lai Châu giai đoạn 2026-2030

1. Thực trạng thách thức và mục tiêu hành động quyết liệt

Mặc dù công tác phòng, chống lao trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả nhất định, Lai Châu vẫn đối mặt với nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, vùng sâu vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp hạn chế về tiếp cận dịch vụ y tế.

Để giải quyết bài toán này, UBND tỉnh đã đặt ra các mục tiêu cốt lõi và rất cụ thể đến năm 2030:

• Giảm số người mắc bệnh lao trong cộng đồng xuống dưới 25/100.000 người dân.

• Giảm tỷ lệ tử vong do bệnh lao xuống dưới 1,5% trong tổng số bệnh nhân lao mới phát hiện.

• Giảm tỷ lệ mắc lao đa kháng thuốc xuống dưới 1,5% trong tổng số người bệnh lao mới phát hiện.

• Duy trì tỷ lệ 100% dân số được bảo vệ bởi Chương trình chống lao và đạt tỷ lệ điều trị khỏi bệnh lao các thể trên 90% hằng năm.

2. Các giải pháp đột phá và đồng bộ trong giai đoạn mới

Kế hoạch vạch ra các nhóm giải pháp toàn diện để hiện thực hóa mục tiêu phòng chống lao trong giai đoạn mới:

• Đẩy mạnh truyền thông, xóa bỏ kỳ thị tại cộng đồng: Tập trung truyền thông thường xuyên, đa dạng hóa hình thức (qua mạng xã hội, phát thanh, truyền hình) và đặc biệt là truyền thông trực tiếp tại vùng sâu, vùng xa bằng ngôn ngữ phù hợp với văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Phát huy tối đa vai trò của y tế thôn bản, già làng, trưởng bản và người có uy tín để vận động nhân dân chủ động đi khám sàng lọc, đồng thời xóa bỏ sự kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người mắc bệnh lao.

• Áp dụng chiến lược "2X" chủ động phát hiện sớm: Đây là giải pháp chuyên môn kỹ thuật mang tính đột phá. Tỉnh sẽ tăng cường triển khai hoạt động phát hiện chủ động tại cộng đồng thông qua việc kết hợp chụp X-quang phổi và xét nghiệm Gene Xpert để sàng lọc sớm cho những người nghi lao, lao kháng thuốc và lao tiềm ẩn. Sàng lọc và phát hiện sớm lao kháng thuốc cho 100% nhóm đối tượng nguy cơ cao. Đảm bảo 100% người bệnh lao đa kháng phát hiện được thu dung điều trị bằng phác đồ thích hợp để hạn chế bỏ trị và nâng tỷ lệ điều trị thành công lên 95-98%.

• Bảo đảm nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ y tế hiện đại: Củng cố mạng lưới cán bộ làm công tác phòng, chống lao từ tuyến tỉnh đến cơ sở. Đào tạo liên tục, "cầm tay chỉ việc" cho cán bộ y tế cơ sở và y tế thôn bản. Đặc biệt, tỉnh sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khám chữa bệnh từ xa (telemedicine) để hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật kịp thời cho tuyến dưới.

• Bảo đảm tài chính và quyền lợi thông qua Bảo hiểm y tế: Tăng cường phối hợp y tế công - tư và ưu tiên tiếp cận khám lao bằng Bảo hiểm y tế (BHYT). Bảo hiểm xã hội tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế đảm bảo quyền lợi, thanh toán đầy đủ và kịp thời các chi phí khám chữa bệnh lao (gồm dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế) thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT cho người bệnh, đặc biệt hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn.

3. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị

Sở Y tế là cơ quan thường trực, chủ trì tham mưu UBND tỉnh tổ chức thực hiện và điều phối kế hoạch hằng năm. Kế hoạch cũng phân công trách nhiệm rất rõ ràng cho các sở, ban, ngành liên quan như Sở Tài chính (tham mưu bố trí ngân sách), Bảo hiểm xã hội tỉnh (đối tác thực hiện chính sách BHYT), Sở Giáo dục và Đào tạo (truyền thông học đường), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (kết hợp quân dân y khám phát hiện ở vùng khó khăn), Công an tỉnh (quản lý điều trị trong cơ sở giam giữ) và UBND các địa phương.

"Vì sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, mỗi người dân khi có dấu hiệu ho kéo dài trên 2 tuần cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, phát hiện và điều trị lao kịp thời. Bệnh lao có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Hãy chung tay hành động vì một Lai Châu không còn bệnh lao!"