XÓA BỎ HỦ TỤC TẢO HÔN Ở VÙNG CAO LAI CHÂU: CHUYỂN BIẾN TỪ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT ĐỒNG BỘ

Tảo hôn từ lâu đã là rào cản lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, chất lượng dân số và cơ hội học tập của thanh thiếu niên tại các huyện vùng cao, biên giới tỉnh Lai Châu. Nhận thức rõ tính cấp bách của vấn đề, các cấp chính quyền và cơ quan tư pháp trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới, đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) với phương châm bám sát đời sống cơ sở, đưa quy định của pháp luật đến từng nếp nhà, từng bản làng.

Điểm tựa pháp lý vững chắc cho công tác này là quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nêu rõ nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên mới đủ điều kiện kết hôn, đồng thời nghiêm cấm hành vi tảo hôn, cưỡng ép kết hôn. Để chuyển hóa những điều khoản pháp luật khô cứng thành nhận thức tự giác của đồng bào, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật cơ sở đã linh hoạt phối hợp cùng già làng, trưởng bản và người có uy tín để tổ chức các buổi tuyên truyền lưu động bằng cả tiếng phổ thông lẫn tiếng đồng bào Mông, Dao, Thái.

Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc nêu cao tính nhân văn, bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên, mà còn thẳng thắn phổ biến chế tài xử lý vi phạm. Người dân được phân tích rõ: hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng theo quy định tại Điều 58 Nghị định số 82/2020/NĐ-CP; trường hợp đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn tái phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Tảo hôn theo Điều 183 Bộ luật Hình sự.

Bên cạnh đó, các xã còn lồng ghép nội dung cam kết không tảo hôn vào quy ước, hương ước thôn bản, đưa tiêu chí này vào việc bình xét gia đình văn hóa hằng năm. Trường học tại các xã vùng cao cũng đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống, phổ biến pháp luật cho học sinh bán trú thông qua các tiểu phẩm sân khấu hóa.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt và kiên trì, nhận thức của người dân về pháp luật hôn nhân đã có chuyển biến tích cực. Nhiều phụ huynh đã tự giác từ bỏ tập tục ép duyên, cho con tiếp tục đến trường học tập. Tỷ lệ các cặp tảo hôn tại nhiều địa bàn giảm đáng kể, tạo tiền đề vững chắc cho việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng đời sống văn hóa mới ở các vùng sâu, vùng xa của tỉnh.