PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HƯƠNG ƯỚC TRONG QUẢN LÝ VÀ BẢO VỆ RỪNG TẠI LAI CHÂU

Với đặc thù địa hình đồi núi dốc và diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, công tác bảo vệ rừng tại Lai Châu đóng vai trò sống còn trong việc giữ nguồn nước, điều hòa khí hậu và phòng chống lũ quét, sạt lở đất. Thời gian qua, nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật lâm nghiệp của đồng bào các dân tộc, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã kết hợp chặt chẽ giữa việc thực thi Luật Lâm nghiệp năm 2017 với hương ước, quy ước của từng thôn bản.

Theo quy định tại Điều 9 Luật Lâm nghiệp năm 2017, các hành vi chặt phá, khai thác, lấn chiếm rừng trái phép, đốt nương làm rẫy sai quy định đều bị pháp luật nghiêm cấm. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm tuần tra thì khó lòng bao quát hết các khu vực hiểm trở. Do đó, công tác tuyên truyền, PBGDPL được xác định là giải pháp căn cơ. Đội ngũ kiểm lâm địa bàn đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền cấp xã đến từng bản họp dân, phân tích chi tiết ranh giới giữa rừng sản xuất và rừng đặc dụng, rừng phòng hộ.

Đặc biệt, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp theo Nghị định số 35/2019/NĐ-CP được phổ biến cụ thể đến từng hộ dân, từ mức phạt đối với hành vi phá rừng trái pháp luật đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại rừng. Để nâng cao tính răn đe và tự giác, nội dung bảo vệ rừng đã được cụ thể hóa vào hương ước của bản: hộ gia đình nào tự ý chặt cây gỗ lớn hoặc để xảy ra cháy rừng do đốt nương bất cẩn sẽ bị phê bình trước cuộc họp bản, không được xét danh hiệu văn hóa và bị chuyển hồ sơ cho cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Song song với việc răn đe, công tác tuyên truyền còn làm rõ quyền lợi kinh tế của người dân thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Khi hiểu rằng việc giữ rừng xanh mang lại nguồn thu nhập thực tế, ổn định hằng năm cho cả cộng đồng, bà con đã chủ động chuyển từ tư duy "khai thác tự do" sang tư duy "bảo vệ để hưởng lợi lâu dài".

Nhờ gắn kết pháp luật với hương ước và quyền lợi thiết thực, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ rừng tại Lai Châu ngày càng phát triển mạnh mẽ. Các tổ tuần tra rừng cộng đồng hoạt động hiệu quả, phát hiện và ngăn chặn kịp thời nhiều vụ lấn chiếm đất rừng, góp phần giữ vững tỷ lệ che phủ rừng của toàn tỉnh.