Hỏi đáp Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế 2024

Câu 1: Ai là những đối tượng bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế?
Các đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế gồm:
1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên theo quy định của pháp luật về lao động; người lao động là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật về tiền lương, tiền công; cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật (sau đây gọi chung là người lao động).
2. Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ và sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn, kỹ thuật đang công tác trong lực lượng Công an nhân dân.
3. Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.
4. Người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
5. Người đã thôi hưởng trợ cấp mất sức lao động đang hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngân sách nhà nước.
6. Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
7. Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp từ ngân sách nhà nước hằng tháng.
8. Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp.
9. Người có công với cách mạng.
10. Cựu chiến binh theo quy định của pháp luật về cựu chiến binh.
11. Người trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước theo quy định của Chính phủ.
12. Đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đương nhiệm.
13. Người thuộc diện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng theo quy định của pháp luật.
14. Người thuộc hộ gia đình nghèo; người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
15. Thân nhân của người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng.
16. Thân nhân của các đối tượng sau đây theo quy định của pháp luật về sĩ quan Quân đội nhân dân, nghĩa vụ quân sự, Công an nhân dân và cơ yếu:
a) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Quân đội nhân dân đang tại ngũ; hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ trong Quân đội nhân dân;
b) Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ và sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn, kỹ thuật đang công tác trong lực lượng Công an nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an nhân dân phục vụ có thời hạn;
c) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp đang làm công tác cơ yếu tại Ban Cơ yếu Chính phủ và người đang làm công tác cơ yếu hưởng lương theo bảng lương cấp bậc quân hàm sĩ quan Quân đội nhân dân và bảng lương quân nhân chuyên nghiệp thuộc Quân đội nhân dân nhưng không phải là quân nhân, công an nhân dân.
17. Trẻ em dưới 6 tuổi.
18. Người đã hiến bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.
19. Người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam được cấp học bổng từ ngân sách của Nhà nước Việt Nam.
20. Người thuộc hộ gia đình cận nghèo.
21. Học sinh, sinh viên.
22. Người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp.
23. Thân nhân của người lao động quy định tại khoản 1 Điều này mà người lao động có trách nhiệm nuôi dưỡng và sống trong cùng hộ gia đình.
24. Xã viên hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể.
25. Các đối tượng khác theo quy định của Chính phủ.
Câu 2: Khi nào thẻ bảo hiểm y tế sẽ không còn giá trị sử dụng?
Thẻ bảo hiểm y tế không có giá trị sử dụng trong các trường hợp sau đây:
a) Thẻ đã hết thời hạn sử dụng;
b) Thẻ bị sửa chữa, tẩy xoá;
c) Người có tên trong thẻ không tiếp tục tham gia bảo hiểm y tế.
Câu 3: Nếu thẻ bảo hiểm y tế bị mất thì có thể cấp lại thẻ mới không?
Cấp lại thẻ bảo hiểm y tế
1. Thẻ bảo hiểm y tế được cấp lại trong trường hợp bị mất.
2. Người bị mất thẻ bảo hiểm y tế phải có đơn đề nghị cấp lại thẻ.
3. Trong thời hạn 7 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn đề nghị cấp lại thẻ, tổ chức bảo hiểm y tế phải cấp lại thẻ cho người tham gia bảo hiểm y tế. Trong thời gian chờ cấp lại thẻ, người có thẻ vẫn được hưởng quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
4. Người được cấp lại thẻ bảo hiểm y tế phải nộp phí. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức phí cấp lại thẻ bảo hiểm y tế.
Câu 4: Nếu thẻ bảo hiểm y tế bị rách hoặc thông tin sai thì có thể đổi thẻ không?
Thẻ bảo hiểm y tế được đổi trong trường hợp sau đây:
a) Rách, nát hoặc hỏng;
b) Thay đổi nơi đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu;
c) Thông tin ghi trong thẻ không đúng.
Câu 5: Bảo hiểm y tế có chi trả cho việc khám sức khỏe định kỳ không?
Các trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế
1. Chi phí trong trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 21 đã được ngân sách nhà nước chi trả.
2. Điều dưỡng, an dưỡng tại cơ sở điều dưỡng, an dưỡng.
3. Khám sức khỏe.
4. Xét nghiệm, chẩn đoán thai không nhằm mục đích điều trị.
5. Sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, nạo hút thai, phá thai, trừ trường hợp phải đình chỉ thai nghén do nguyên nhân bệnh lý của thai nhi hay của sản phụ.
6. Sử dụng dịch vụ thẩm mỹ.
7. Điều trị lác, cận thị và tật khúc xạ của mắt.
8. Sử dụng vật tư y tế thay thế bao gồm chân tay giả, mắt giả, răng giả, kính mắt, máy trợ thính, phương tiện trợ giúp vận động trong khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng.
9. Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng đối với bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động, thảm họa.
10. Khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp tự tử, tự gây thương tích.
11. Khám bệnh, chữa bệnh nghiện ma túy, nghiện rượu hoặc chất gây nghiện khác.
12. Khám bệnh, chữa bệnh tổn thương về thể chất, tinh thần do hành vi vi phạm pháp luật của người đó gây ra.
13. Giám định y khoa, giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần.
14. Tham gia thử nghiệm lâm sàng, nghiên cứu khoa học.
Câu 6: Người tham gia bảo hiểm y tế có những quyền lợi gì?
Khi tham gia bảo hiểm y tế, người tham gia sẽ được hưởng nhiều quyền lợi quan trọng. Đầu tiên, khi đóng đầy đủ bảo hiểm y tế, họ sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế, là cơ sở để sử dụng các dịch vụ y tế bảo hiểm. Thẻ này giúp người tham gia có thể lựa chọn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ban đầu theo các quy định của pháp luật. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các dịch vụ y tế gần nhất và phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người tham gia.
Bên cạnh đó, người tham gia bảo hiểm y tế còn được quyền khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh hợp đồng với bảo hiểm y tế, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi phải chi trả các khoản khám chữa bệnh. Tổ chức bảo hiểm y tế sẽ thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quy định, đảm bảo quyền lợi của người tham gia bảo hiểm được bảo vệ đầy đủ. Người tham gia cũng có quyền yêu cầu tổ chức bảo hiểm y tế, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các cơ quan liên quan cung cấp thông tin về chế độ bảo hiểm y tế, từ đó có thể hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình tham gia bảo hiểm.
Ngoài ra, người tham gia bảo hiểm y tế có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm y tế nếu cảm thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong trường hợp có tranh chấp hoặc hành vi trái phép trong quá trình sử dụng bảo hiểm y tế.
Câu 7: Người tham gia bảo hiểm y tế phải thực hiện những nghĩa vụ gì để đảm bảo quyền lợi của mình?
Người tham gia bảo hiểm y tế không chỉ có quyền lợi mà còn phải thực hiện một số nghĩa vụ quan trọng để duy trì quyền lợi của mình. Đầu tiên, mỗi người tham gia bảo hiểm y tế có nghĩa vụ đóng bảo hiểm y tế đầy đủ và đúng thời hạn theo quy định của pháp luật. Việc đóng đúng hạn và đầy đủ giúp đảm bảo rằng quyền lợi bảo hiểm của người tham gia luôn được duy trì và bảo vệ.
Một nghĩa vụ khác của người tham gia là sử dụng thẻ bảo hiểm y tế đúng mục đích, không được cho người khác mượn thẻ bảo hiểm y tế, bởi vì việc này có thể dẫn đến hành vi gian lận trong sử dụng bảo hiểm y tế và ảnh hưởng đến quyền lợi của những người tham gia khác. Khi đi khám chữa bệnh, người tham gia cũng cần thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật và các yêu cầu của cơ sở khám chữa bệnh, từ việc cung cấp thông tin cá nhân đến việc tuân thủ các hướng dẫn về thủ tục y tế.
Người tham gia cũng phải chấp hành các quy định và hướng dẫn của tổ chức bảo hiểm y tế và cơ sở khám chữa bệnh, đảm bảo rằng quá trình sử dụng dịch vụ bảo hiểm y tế diễn ra suôn sẻ, không có vi phạm hay rủi ro pháp lý. Cuối cùng, khi tham gia bảo hiểm y tế, người tham gia cũng phải thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho cơ sở khám bệnh ngoài phần chi phí mà quỹ bảo hiểm y tế chi trả. Việc này giúp duy trì sự công bằng và cân đối tài chính trong hệ thống bảo hiểm y tế.